Pepers

ingemaakte pepertjes

Ingemaakte pepers

Vruchtgewas

In 2016 hebben we voor het eerst pepers geteeld. Niet op de moestuin maar thuis in de huiskamer en in de kas naast het huis. En wat een pepers qua opbrengst en wat zag dat er leuk uit. Nu hebben we ze ook meer gekozen op ‘leukheid’ dan specifiek op smaak.

Onze ervaring is dus dat pepers goed zelf te kweken zijn binnen in potten. Goede groei en oogst, waarbij we ze af en toe wat mest hebben bijgegeven.

Omdat de opbrengst zo hoog was, hebben we geprobeerd wat pepers te drogen en hebben we er een paar in het zuur gelegd.

Pepers, ook wel chilipepers, zijn er in allerlei soorten, maten, kleuren en vormen. Onrijpe vruchten kunnen groen, geel, wit of paars zijn. Rijpe vruchten kunnen rood, oranje, bruin, geel, groen of wit zijn. De meeste soorten kunnen in groene toestand geplukt worden na 70 dagen en zijn volkomen rijp na 130 dagen.

En natuurlijk verschilt de scherpte van mild tot heel heet (zie scoville hieronder). Die heetheid (scherpte) komt door het stofje capsium. Stelregel is dat de heetste pepers het kleinst zijn.

Peperplanten zijn struikachtig en gemiddeld minder dan een meter hoog. Maar ze kunnen wel 10 meter worden. In koude landen (zoals hier) zijn peperplanten eigenlijk altijd eenjarig. Hoewel je ze binnen wel zou kunnen overhouden. In hun oorspronkelijke omgeving zijn ze meerjarig.

Pepers horen, net als bijvoorbeeld de tomaat en de aardappel, bij de Nachtschadefamilie en binnen deze familie tot de Genus Capsicum (botanische naam van het geslacht binnen de nachtschadefamilie). Capsicum is een belangrijk geslacht omdat de pepers en paprika’s hierbij horen.

De Capsicum soorten komen oorspronkelijk van het westelijk halfrond in de tropen van Midden en Zuid Amerika.

Pepers zijn eigenlijk allemaal zelfbestuivend. Dat betekent dat ze geen andere plant nodig hebben om pepers te produceren. Elke plant heeft zowel het mannelijke als vrouwelijke voortplantingsorganen in de bloem. De wind of insecten zorgen voor bestuiving. Wanneer je de planten zoals wij binnen hebt staan, kan je ze daarmee helpen. Dit doe je door elke dag een paar keer te ‘tikken’  tegen de bloem of de hoofdstam.

Als je meerdere soorten bij elkaar hebt staan, heb je het risico op kruisbestuiving. Voor ons maakt dit niet uit omdat we geen zaden willen overhouden.

Soorten pepers

Er zijn meer dan 30 verschillende capsicum soorten. Deze soorten brengen meer dan 10.000 variëteiten voort. Over het algemeen worden de volgende 5 soorten door ons (de mens) gehouden 

Capsicum annuum (1.000 tot 100.000 SHU)

Chinese 5 color bloem

Bloem in Chinese 5 Color

Dit is de grootste groep en hiertoe behoren ook de paprika’s. Hoewel ‘annuum’  eenjarig betekent, zijn de planten zoals je hier boven ook leest in principe meerjarig. Het zijn niet de heetste pepers. De bloemen zijn wit of lilapaars of een variatie hierop. De Jalapeno, Chinese 5 Color en Cajun Belle zijn voorbeelden van deze soort. 

Capsicum baccatum (30.000 tot 50.000 SHU)

Baccatum betekent ‘besachtig’. Maar niet alle soorten lijken op een bes en sommige hebben heel grote vruchten en verschillende vormen. De meeste vruchten zijn oranjerood of geel, maar ze kunnen ook bruin worden. De pepers zijn relatief scherp en hebben een fruitige smaak. De bloem is wit en heeft aan de basis groene, gele of bruine vlekken. De bekendste soorten uit deze groep beginnen met Aji, zoals de Ají Limon (Lemon Drop).

Capsicum chinense (150.000 tot 2.200.000 SHU)

Deze soort kan extreem heet zijn, maar daarbij ook een fruitige smaak hebben. De madame-jeanette behoort bijvoorbeeld tot deze soort. De bloemen van deze groep zijn vaak wit en klein en het blad is meestal groot en breed.

Capsicum frutescens (30.000 tot 70.000 SHU)

Frutescens betekent ‘struikachtig’. De planten zijn daarmee niet zo groot en hebben wat kleiner blad en een grote opbrengst van doorgaans kleinere pepers. De piri piri (African Bird’s eye) behoort bijvoorbeeld tot deze soort. De gelige of witte bloemen staan omhoog net als de vruchten.  De pepers zijn meestal zeer scherp. Onrijp kleuren de vruchten groen, roomwit, paars of geel en ze worden rijp oranje tot rood.

Capsicum pubescens (30.000 tot 50.000 SHU)

Ook van deze soort zijn de pepers vaak gemiddeld heet en ze hebben (bruin)zwart zaad. Pubescens betekent ‘harig’. De bladeren van deze soort zijn namelijk vaak harig. De planten worden over het algemeen behoorlijk groot.

Zelf pepers kweken

Wij hebben ervaren dat het kweken van pepers niet moeilijk is en vooral erg leuk! Wij hebben erg genoten van de groei en de verkleuring van de pepers. Als je echter pech hebt, zijn peperplanten wel vatbaar voor luis en ziekten.

Je hebt voor het kweken niet veel nodig, alleen zaadjes, potgrond en potten.

Het beste kan je de zaden vroeg (februari) zaaien. Chiliplanten hebben net als tomatenplanten warmte nodig. Nu lijkt het wel of we steeds mooiere zomers hebben. Vorig jaar deden de tomaten het hartstikke goed op de tuin. Maar wij houden de pepers in principe binnen en verplaatsen ze als het heel mooi weer is soms naar buiten.

Zaai de peperzaden in vochtige potgrond, niet te diep zodat ze voldoende energie hebben om boven te komen. De zaden kiemen het beste tussen 24 en 30 graden. Wij zetten ze daarom bij het raam in de zon, maar een kweekbakje is natuurlijk helemaal prima. Je kan ook plastic met een paar gaatjes over een potje spannen. Als de temperatuur te laag is, zullen de zaadjes niet ontkiemen.

Soms wordt aanbevolen om de peperzaden enkele uren, of een nacht, voor te weken in water om de buitenkant van het zaad zachter te maken zodat het kiemproces versneld wordt. Dit hebben wij zelf nog niet geprobeerd.

Als het zaadje nog niet ontkiemt is, is warmte belangrijker dan licht. Daarnaast natuurlijk vocht en zuurstof. Houdt de grond vochtig maar niet te nat. Belangrijk is af en toe te luchten als je een kweekbakje of plastic gebruikt om zo schimmel te voorkomen.

De zaden van de Capsicum Annuum soort kiemen het snelst. Na één a twee weken verschijnen de eerste zaailingen boven de grond. Bij de Capsicm Chinese duurt het langer; soms wel 3 weken of langer.

Als de zaailingen boven de grond komen hebben ze naast warmte, zuurstof en vocht vooral veel licht nodig.

Wil je de plantjes naar buiten doen als ze eenmaal sterk en groot genoeg zijn? Wacht dan in ieder geval tot half mei (ijsheiligen) en laat ze wennen. Door ze een paar uur buiten te zetten en later weer binnenhaalt, harden ze af. Laat ze niet direct in de volle zon staan want dan verschrompelen ze.

Bij een nachttemperatuur tussen de 16 en 24 graden kunnen ze goed buiten blijven staan. Deze temperatuur zorgt voor een goede vruchtafzetting De bloemen zijn de voorbodes van de peper en verschijnen in de zomer. Als er bloemen aan de plant zitten, kan je eventueel extra voeding geven (tomatenvoeding).

Laat de chilipepers rijp worden en oogst ze! Sommige soorten zijn in de groene fase het lekkerst (en nog niet zo heet), maar vaak zijn ze op hun best, wanneer ze net zijn verkleurd.

Veel plezier!

 

Scovilleschaal

Hoe heet pepers zijn wordt aangegeven aan de hand van de Schaal van Scoville. De Scovilleschaal is in 1912 ontworpen door Wilbur Scoville om de heetheid van  chilipepers te meten. Een paprika of tomaat heeft een Scovillewaarde van 0. Een gerecht wordt over het algemeen als heet ervaren bij een Scovillewaarde van 500-1000. Pepperspray van de politie heeft een waarde van 5,300,000 Scoville Units (SHU, scoville heat units).

Het aantal Scoville Units (SHU) geeft de hoeveelheid Capsaïcine aan. Capsaïcine is de werkzame stof die de pepers hun scherpte geeft. Pure Capsaïcine heeft een waarde van 15 tot 16 miljoen SHU. De chemische stof is erg stabiel, verdampt nauwelijks en ontleedt niet door koken.

Als Capsaicïne in je mond komt, geven de zenuwen een soortgelijk signaal door naar de hersenen dat door wordt gegeven wanneer je je mond verbrandt bij heet eten (boven de 43 graden). Je lichaam reageert dan door endorfine vrij te maken (ook wel het gelukshormoon genoemd en geeft een prettig gevoel en verzacht de pijn). Aan heet eten kun je dus wennen. Je moet steeds heter eten om de effecten van Capsaïcine te ervaren.  Vogels zijn niet gevoelig voor Capsaïcine en zijn daardoor de belangrijkste transporteur van de zaden.

Wanneer je te heet hebt gegeten is een glaasje melk beter dan een glaasje water. Capsaïcine is slecht oplosbaar in water en veel beter in vet. Ook een alcoholische drank helpt beter om de boel te ‘blussen’.

To Top